Người Bị Đuổi Khỏi Lớp

“Không có gì.” Cậu ta cười nhạt, “Chụp tấm ảnh thôi.”

Cậu ta cúi đầu gõ chữ. Sau này tôi nghe bạn học kể lại, cậu ta đăng lên vòng bạn bè (Moments) với dòng trạng thái: “Đây chính là kết cục của việc không nghe lời. Một căn phòng một mình, một cuộc đời cô độc [mặt cười]”. Bên dưới là một loạt lượt thích và bình luận: “Thảm thế”, “Ai bảo dám cãi thầy Triệu”, “Đáng đời”.

Khi tôi nhìn thấy dòng trạng thái đó là vào buổi tối, một người bạn cũ từng khá thân đã chụp màn hình gửi cho tôi. Tôi xem một lượt rồi lưu lại. Tôi không biết sau này có dùng đến không, nhưng cứ lưu lại đã.

Học kỳ đó, tôi làm hết 17 tập đề. Từ sách giáo khoa đến “5 năm thi đại học, 3 năm mô phỏng”, từ cơ bản đến nâng cao, tôi nghiền ngẫm từng cuốn một. Toán là môn tôi dành nhiều thời gian nhất, vì thầy Triệu nói tôi kém Toán nhất. Tôi muốn thầy thấy, tôi thực sự có kém hay không.

4.

Học kỳ một lớp 11, tôi tham gia kỳ thi chung toàn thành phố lần đầu tiên. Toán tôi được 143. Điểm tối đa là 150. Xếp thứ ba toàn khối.

Ngày có kết quả, tôi đến phòng giáo vụ tra điểm. Cô giáo nhìn tôi với ánh mắt phức tạp.

“Tô Vãn, Toán em đứng thứ ba toàn khối.”

“Vâng.”

“Có muốn… nói với thầy Triệu một tiếng không? Có lẽ thầy sẽ cho em quay lại lớp—”

“Không cần đâu ạ.”

Tôi nói xong rồi rời đi. Quay lại? Quay lại để làm gì? Để thầy đuổi tôi ra một lần nữa sao? Tôi tiếp tục vùi đầu vào bài tập trong phòng tự học.

Nhưng sau lần thi đó, một chuyện đã xảy ra. Chiều hôm đó, tôi xuống tầng một lấy nước, đi ngang qua văn phòng thầy Triệu. Cửa không đóng chặt, hở ra một khe nhỏ. Tôi nghe thấy giọng thầy.

“… Cái con bé Tô Vãn đó, thi chung Toán đứng thứ ba toàn khối.”

Một giáo viên khác nói: “Thật sao? Thế thì giỏi quá nhỉ?”

Thầy Triệu cười khẩy: “Có gì mà giỏi. Nó tự học một mình, tôi chẳng biết nó học thế nào, biết đâu là quay cóp?”

“Không đến mức đó chứ, thi chung giám sát chặt lắm mà.”

“Tôi nói cho anh biết, loại học sinh này tôi gặp nhiều rồi. Thỉnh thoảng đạt điểm cao một lần, lần sau sẽ lộ nguyên hình ngay thôi.”

Thầy dừng lại, giọng đầy đắc ý: “Hơn nữa tôi nói thật, đá loại học sinh này ra ngoài là đúng. Anh xem điểm trung bình lớp tôi lần này tăng 8 điểm so với kỳ trước. Năm ngoái tôi cũng dùng chiêu này, chuyển mấy đứa kéo chân đi, điểm trung bình tăng vọt ngay.”

“Như vậy không hay lắm…”

“Có gì mà không hay? Nguồn lực giáo dục có hạn, tôi phải tập trung bồi dưỡng những đứa có hy vọng. Những đứa không theo kịp mà cứ ở lại lớp chỉ phí thời gian.”

“Phụ huynh nó không có ý kiến gì sao?”

Thầy Triệu lại cười: “Mẹ nó á? Tôi nói với mẹ nó là con bé có thể bị hội chứng thiếu tập trung, mẹ nó đồng ý ngay. Phụ huynh sợ nhất là con mình có bệnh, cứ nói ‘thiếu tập trung’ là họ chẳng dám nghi ngờ gì cả.”

“Anh hay thật đấy.”

“Hai mươi năm rồi, loại phụ huynh nào tôi mà chẳng gặp qua.”

Đứng ngoài khe cửa, tôi đứng lặng người, bình nước trong tay suýt rơi xuống đất.

Hội chứng thiếu tập trung. Là thầy bịa ra. Thầy không hề nghĩ tôi có vấn đề, thầy chỉ nghĩ tôi kéo thấp điểm trung bình của thầy. Thầy đuổi tôi đi chỉ để làm cho số liệu của thầy đẹp hơn. Rồi thầy nói dối mẹ tôi, khiến mẹ tôi tin, khiến mẹ tôi đánh tôi. Đến tận bây giờ mẹ vẫn nghĩ tôi có bệnh.

Tôi đứng ở hành lang, toàn thân lạnh toát. Nhưng ngay giây tiếp theo, tôi làm một việc: Tôi lấy điện thoại ra, mở ứng dụng ghi âm và nhấn nút ghi.

Thầy Triệu vẫn đang nói: “… Tôi nói cho anh biết, tỉ lệ đỗ đạt là thứ mà phụ huynh nhìn vào. Tỉ lệ đỗ của lớp anh cao, phụ huynh sẽ tin anh. Phụ huynh tin anh thì việc gì cũng dễ dàng…”

Tôi ghi âm được bốn phút mười bảy giây. Sau đó tôi tắt máy, quay người bước đi. Trở về phòng tự học, tôi đặt điện thoại lên bàn, nhìn tập tin ghi âm đó.

Tôi hít một hơi thật sâu. Vẫn chưa đến lúc. Tôi cất điện thoại, lật mở tập đề. Bây giờ, điều quan trọng nhất chỉ có một: Kỳ thi đại học. Đợi đến ngày đó rồi tính sổ sau.

5.

Học kỳ hai lớp 11, tôi phát hiện ra chuyện thứ hai.

Một buổi trưa ở nhà ăn, bàn bên cạnh là một bạn nữ và mẹ bạn đó. Bạn nữ tên là Trần Vũ, học lớp thầy Triệu, ngồi đúng vị trí cũ của tôi. Mẹ bạn ấy hạ thấp giọng nói, nhưng vì nhà ăn ồn ào nên bạn ấy không chú ý tôi đang ngồi ngay cạnh.

“Tiền học thêm tháng này mẹ chuyển cho thầy Triệu rồi, hai trăm tệ.”

Trần Vũ ừ một tiếng.

“Mẹ cũng không biết tiền học thêm này có tác dụng gì không.” Mẹ bạn ấy thở dài, “Đã đóng hơn một năm rồi.”

“Cả lớp đều đóng, không đóng không được đâu mẹ.”

“Thầy Triệu nói rồi, ai không đóng sẽ không được phụ đạo sau giờ học.”

Đũa trong tay tôi khựng lại. Tiền học thêm? Mỗi tháng hai trăm? Lớp thầy có bốn mươi bảy học sinh, một tháng là chín nghìn bốn trăm. Một học kỳ năm tháng là bốn mươi bảy nghìn. Một năm gần một trăm nghìn tệ. Ba năm…

Một con số hiện ra trong đầu tôi, nhưng tôi không lên tiếng. Tôi giả vờ cúi đầu ăn, nhưng tai thì lắng nghe chăm chú.

“Con nhìn điểm thi tháng trước xem, Trần Vũ vẫn đứng thứ ba mươi mấy.” Mẹ bạn ấy bất mãn, “Đóng tiền suốt mà điểm chẳng tăng bao nhiêu.”

“Mẹ nói nhỏ thôi.”

“Được rồi, được rồi. Dù sao thầy Triệu cũng nói học kỳ này phải bứt phá, cần tăng cường.”

Họ nói xong rồi rời đi. Tôi ngồi im tại chỗ, ăn nốt miếng cơm cuối cùng rồi quay về phòng tự học. Tôi mở máy tính, dành ba ngày để âm thầm thu thập thông tin từ nhóm phụ huynh, vòng bạn bè của bạn học và nhiều kênh khác. Cuối cùng, tôi ráp nối được một sự thật:

Thầy Triệu từ năm lớp 10 đã thu “phí phụ đạo sau giờ học” từ phụ huynh toàn lớp. Mỗi tháng 200 tệ, chuyển trực tiếp vào WeChat cá nhân. Không hóa đơn, không thông qua nhà trường phê duyệt. Những học sinh không đóng tiền sẽ bị “đặc biệt chú ý” — bị xếp ngồi bàn cuối, không được phát biểu, bài tập không được chấm. Những học sinh đóng tiền sẽ được thầy “phụ đạo thêm”.

Nhưng theo lời vài bạn học đóng tiền kể riêng với tôi, cái gọi là “phụ đạo thêm” thực chất là thầy cho họ xem trước đáp án. Không phải dạy phương pháp, mà là cho đáp án trực tiếp của các bài thi mô phỏng.