Người Đàn Ông Bất Ổn

“Thẩm Ngật.”

“Đừng gọi anh bằng cái tên đó.”

“Anh không đến đây để báo ân. Anh đến để tìm Từ Mạn Vân.”

Nắm đấm của anh ta càng siết chặt hơn.

“Anh định làm gì bà ta?”

“Em không cần biết.”

“Nếu anh định giết bà ta…”

“Anh không nói là sẽ giết bà ta.”

“Vậy anh xuất ngũ rồi bỏ ra ba năm để đổi thân phận, ngụy trang, tiếp cận tôi, chỉ để mời bà ta uống tách trà sao?”

Anh ta đứng dậy, đi đến bên cửa sổ. Đứng xoay lưng về phía tôi.

“Bố em đang giữ bằng chứng.”

“Sao anh biết?”

“Bố anh đã bảo vậy. Trước khi mất, ông gọi cho anh một cuộc điện thoại.” Giọng anh ta rất khẽ. “Ông nói, ở trong này có một quản giáo họ Tô từng giúp ông. Về sau vì chuyện đó mà bị điều đi. Vị quản giáo ấy có nắm trong tay điểm yếu của Từ Mạn Vân.”

“Bố anh bảo anh đến tìm bố tôi?”

“Ông bảo anh tìm cách lấy những tài liệu đó, giao cho người có khả năng xử lý.”

“Người thế nào?”

“Một nhà báo sẵn sàng nhận vụ này. Hoặc gửi qua đường dây tố cáo của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương.”

“Nên kế hoạch của anh là…”

“Lấy bằng chứng. Gửi đơn tố cáo đích danh. Bắt Từ Mạn Vân phải trả giá.”

“Chỉ vậy thôi sao?”

Anh ta quay người lại, nhìn tôi.

“Em nghĩ thế chưa đủ à?”

“Tôi nghĩ nếu anh chỉ muốn lấy bằng chứng, anh có thể trực tiếp tìm bố tôi. Không cần tốn ba tháng đóng giả làm bạn trai tôi.”

Anh ta không đáp.

“Anh đang đợi điều gì?”

“Anh muốn xác minh xem bố em có đáng tin hay không.”

“Ý anh là sao?”

“Từ Mạn Vân có thể tồn tại trong ngành hai mươi năm không đổ, dựa vào không chỉ cái ô dù phía sau. Bà ta nắm thóp của rất nhiều người. Bao gồm cả nhiều đồng nghiệp trong trại giam năm xưa. Sau khi bố anh mất, có rất nhiều người đánh tiếng với anh, khuyên anh đừng điều tra nữa, đào bới ra cũng chẳng có lợi ích gì.”

“Anh sợ bố tôi cũng bị bà ta mua chuộc rồi sao?”

“Bố em nói ông bị điều đi vì đã tố cáo bà ta. Nhưng cũng rất có thể ông đã đạt được thỏa thuận ngầm với Từ Mạn Vân, đổi lấy sự im lặng để được nghỉ hưu an toàn.”

“Nên anh đến để thăm dò ông ấy?”

“Anh muốn xem ông ấy là người như thế nào.”

“Quan sát ba tháng rồi, kết luận thế nào?”

Anh ta nhìn tôi, ánh mắt đầy phức tạp.

“Bố em là người tốt.”

“Nhưng anh vẫn dùng thân phận giả để…”

“Nếu anh trực tiếp đến gõ cửa bảo: Chú ơi cháu là con trai Thẩm Quang Minh, chú cho cháu xin bằng chứng. Em đoán xem bố em sẽ làm gì?”

Tôi nghĩ ngợi một lát. Với tính cách của bố tôi, ông sẽ điều tra lai lịch người đến tìm trước. Y hệt như bây giờ.

“Cũng thế thôi. Khác ở chỗ ai điều tra ai trước.”

“Nhưng có một điểm khác biệt.” Thẩm Ngật nói. “Nếu anh trực tiếp lật bài ngửa, Từ Mạn Vân sẽ biết chuyện còn nhanh hơn cả bố em.”

“Bà ta đang theo dõi anh sao?”

“Từ ngày anh xuất ngũ.”

Anh ta móc từ trong túi ra chiếc Nokia đời cũ.

“Đây là sim trả trước không thể định vị. Anh chỉ dùng cái này để liên lạc qua các kênh an toàn. Còn mọi mối quan hệ xã hội trên iPhone, đều là để diễn cho người khác xem.”

“Diễn cho ai xem?”

“Cho người mà Từ Mạn Vân cài cắm. Em tưởng anh xin vào làm nội dung ở công ty khởi nghiệp đó là trùng hợp sao? Nhà đầu tư của công ty đó là đối tác làm ăn với em chồng của Từ Mạn Vân.”

Sống lưng tôi ớn lạnh.

“Anh cố tình vào công ty đó?”

“Anh vào đó cốt để Từ Mạn Vân tưởng bà ta đang giám sát được anh. Bà ta tưởng anh không biết gì. Nhưng từng đường đi nước bước đều nằm trong kế hoạch của anh cả rồi.”

“Bao gồm cả việc hẹn hò với tôi?”

Anh ta khựng lại.

“Lúc đầu đúng là một phần của kế hoạch.”

“Lúc đầu?”

“Tô Nhan, có vài chuyện đợi mọi thứ kết thúc rồi anh sẽ nói. Bây giờ em chỉ cần trả lời anh một câu, những tài liệu bố em đang giữ, liệu ông ấy có sẵn sàng giao ra không?”

“Sao anh không tự đi hỏi ông ấy?”

“Vì anh không dám chắc, nếu anh xuất hiện ở nhà em dưới tư cách là con trai của Thẩm Quang Minh, liệu Từ Mạn Vân có biết tin trong vòng hai mươi bốn giờ tới hay không.”

“Anh nghi ngờ nhà tôi bị theo dõi?”

“Không phải nghi ngờ. Dưới lầu nhà em có một chiếc Volkswagen Lavida màu xám, đỗ ở đó từ ngày bố em về hưu đến nay. Em không để ý sao?”

Tôi chưa từng để ý. Nhưng bố tôi có biết không?

Tôi gọi điện cho bố.

“Bố, dưới lầu nhà mình có một chiếc Lavida màu xám…”

“Bố biết. Nó đỗ ở đó bốn năm rồi.”

“Bố biết sao? Sao bố không nói cho…”

“Nói cho con thì ích gì? Con sẽ sợ hãi, sẽ kích động. Không nói cho con, ít nhất con còn được sống bình thường.”

“Thế…”

“Bảo cậu ta đến gặp bố.”

“Ai cơ ạ?”

“Thẩm Ngật. Ngày mai. Đúng ngày giỗ bố cậu ta. Bảo cậu ta đến nhà. Mang theo những gì cậu ta cần mang.”

Bố cúp máy.

Tôi nhìn Thẩm Ngật.

“Bố tôi bảo ngày mai anh đến nhà.”

Anh ta đứng bên cửa sổ, sững sờ rất lâu.

“Ông ấy biết ngày mai là ngày gì sao?”

“Ông nhớ mọi ngày quan trọng của từng phạm nhân.”

Thẩm Ngật ngoảnh mặt đi. Bờ vai khẽ run rẩy.

Sáng hôm sau, chín giờ, Thẩm Ngật đến nhà tôi.

Anh không mặc những bộ quần áo phối đồ cầu kỳ như trước. Chỉ mặc áo hoodie đen, quần dài đen, đi giày thể thao. Gương mặt mộc mạc.

Mái tóc được vuốt lên, để lộ đôi tai bên trái. Phía sau tai trái có một vết sẹo dài khoảng ba centimet. Đó là lý do trong mọi bức ảnh, anh luôn để tóc che khuất tai trái.

Bố tôi ra mở cửa. Hai người đứng đối mặt nhau trước ngưỡng cửa suốt ba giây.

“Vào đi.” Bố tôi lên tiếng.

Thẩm Ngật bước vào. Nhìn thấy trên bàn trà bày một đĩa sườn kho.

Anh khựng bước.

“Món bố cậu thích ăn nhất đấy.” Bố tôi nói. “Tay nghề của tôi chưa chắc đã ngon bằng cậu, nhưng công thức pha gia vị là do bố cậu dạy tôi. Hồi còn ở trong đó, có một cái Tết tôi lén mang cho ông ấy hộp sườn xào dấm đường, tôi không dám mang sườn kho vì mùi đậm quá sẽ bị phát hiện. Lúc ấy ông ấy đã chỉ cho tôi công thức nấu của nhà mình.”

Thẩm Ngật đứng chôn chân tại chỗ, cắn chặt môi.

“Chú vẫn luôn nhớ sao?”

“Việc ông ấy gửi gắm tôi đều nhớ.”

Bố tôi lấy từ trong tủ ra một chiếc hộp sắt.

“Đây là toàn bộ tài liệu năm xưa. Bản nháp đơn tố cáo, lời khai nhân chứng, bản sao hồ sơ. Tất cả đều ở trong này.”

Ông đẩy hộp sắt đến trước mặt Thẩm Ngật.

“Nhưng chỉ có chừng này là không đủ. Cậu phải rõ hơn tôi chứ, với vị trí hiện tại của Từ Mạn Vân trên sở, mấy cái giấy tờ này chỉ mang tính tham khảo, không đủ định tội. Cậu cần một bằng chứng thép.”

“Bằng chứng thép gì ạ?”

“Từ Mạn Vân tham ô.” Bố tôi nói tiếp. “Bà ta không chỉ trả thù cá nhân, mà còn ăn hoa hồng từ các dự án xây dựng hạ tầng của nhà tù. Khai khống chi phí dự án, đội giá vật liệu, ít nhất cũng phải hai mươi triệu tệ.”

“Sao chú biết?”

“Vì tôi đã từng xem sổ sách của phòng hậu cần. Sau khi bị điều xuống hậu cần, tôi đã xem qua tất cả.”

“Sổ sách đâu rồi ạ?”

“Bản gốc nằm trong phòng lưu trữ hồ sơ của nhà tù. Nhưng tôi đã chụp ảnh lại.”

Ông rút ra một chiếc USB.

“Trong này có hơn bốn trăm bức ảnh. Từng khoản thu chi, từng bản hợp đồng công trình, tên của từng nhà thầu.”

Thẩm Ngật đón lấy chiếc USB. Bàn tay khẽ run lên.

“Chú, tại sao chú lại giúp cháu?”

“Tôi không giúp cậu.” Bố tôi đáp. “Tôi giúp bố cậu. Mười năm trước tôi đã hứa với ông ấy, nếu có một ngày ai đó có khả năng kéo Từ Mạn Vân xuống bùn, tôi sẽ giao nộp tất cả những thứ này.”

“Nhưng rõ ràng chú có thể tự mình…”

“Nhưng tôi chỉ là một quản giáo về hưu. Không thân thế, không chỗ dựa, một mình đứng ra tố cáo một trưởng phòng cấp tỉnh, cậu nghĩ hậu quả sẽ thế nào?”

Thẩm Ngật im lặng.

“Nên chú đã chờ mười năm.”

“Tôi chờ mười năm, đợi một người có năng lực, có quyết tâm, và có khả năng tự bảo vệ mình.” Bố tôi nhìn anh. “Cậu từng ở quân đội ba năm. Xuất ngũ xong lại mất ba năm chuẩn bị. Cậu không phải kẻ bốc đồng.”

“Cậu định làm gì tiếp theo?”

Thẩm Ngật mở balo mang theo, lấy ra một chiếc laptop.

“Bốn tháng trước, cháu đã hack vào máy chủ công ty của em chồng Từ Mạn Vân. Cháu nắm toàn bộ lịch sử giao dịch tiền nong giữa họ và dự án xây dựng của nhà tù.”

“Như thế là phạm pháp.” Bố tôi nhắc.

“Cháu biết. Nên những thứ này không thể làm bằng chứng trước tòa được. Nhưng cháu có thể giao nó cho một người.”

“Ai?”

“Phó tổ trưởng tổ thanh tra kỷ luật của tỉnh, người của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương. Chị ấy họ Phạm.”

“Cậu quen người này sao?”

“Chị ấy là bạn học đại học của giáo quan trong doanh trại hồi cháu còn tại ngũ. Tháng trước chị ấy vừa chuyển công tác đến đây.”

Bố tôi tựa lưng vào sofa.

“Người cậu chờ chính là người này?”

“Từ ngày có quyết định điều động chị ấy, cháu đã biết thời cơ đến rồi.”

“Vậy tại sao cậu vẫn cần những tài liệu của tôi?”

“Vì bên kỷ luật cần một manh mối hợp pháp để khởi động điều tra. Đơn tố cáo và lời khai của nhân chứng từ chú, đó là hợp pháp. Cùng với hai cảnh sát trại giam sẵn sàng đứng ra làm chứng, thế là đủ.”

“Thế còn mấy ghi chép dòng tiền cậu hack được thì sao?”

“Gửi nặc danh đến phòng tiếp dân của Ủy ban Kỷ luật tỉnh. Họ sẽ nương theo đó mà điều tra. Một khi đã điều tra, sổ sách của Từ Mạn Vân sẽ không chịu nổi sự tra xét đâu.”

Bố tôi nhìn anh rất lâu.

“Cậu thực sự chỉ muốn đi tố cáo thôi sao? Không muốn…”

“Chú.” Thẩm Ngật ngắt lời ông. “Hồi ở trong quân đội, đội trưởng từng nói với cháu một câu: ‘Cách trả thù tuyệt vời nhất không phải là ép chết đối thủ, mà là khiến hắn ta tay trắng thảm bại trước mặt tất cả mọi người.'”

“Cháu muốn Từ Mạn Vân phải ngồi tù. Xét xử công khai. Để tất cả mọi người biết bà ta đã làm những gì. Để nỗi oan khuất của bố cháu được ghi lại trong bản án.”

Bố tôi đứng dậy. Đi vào bếp. Bưng ra một bát sườn kho. Đặt xuống trước mặt Thẩm Ngật.

“Ăn cơm trước đi. Chiều nay tôi đưa cậu đi gặp hai nhân chứng kia.”

Thẩm Ngật cúi gầm mặt nhìn bát sườn.

“Chú…”

“Chú bác gì nữa.” Bố tôi ngồi xuống đối diện anh. “Bố cậu hay gọi tôi là lão Tô. Cậu cứ gọi tôi là chú Tô là được.”

Thẩm Ngật bưng bát lên, gắp một miếng sườn. Cắn một miếng.

Đôi đũa bỗng run rẩy kịch liệt.

Anh bỏ đũa xuống, lấy mu bàn tay che mặt. Không hề phát ra tiếng động. Nhưng tôi thấy nước mắt rỉ qua kẽ tay anh rơi xuống.

Bố tôi không an ủi anh. Chỉ gắp thêm một miếng sườn bỏ vào bát cho anh.

“Tay nghề của bố cậu ngon hơn tôi. Ông ấy cho nhiều đường hơn tôi.”

Thẩm Ngật bật khóc thành tiếng.

Ba giờ chiều, bố tôi cùng Thẩm Ngật ra ngoài. Tôi không đi theo.

Bố bảo: “Hai nhân chứng đó chỉ tin khuôn mặt bố. Con đi cùng chỉ khiến họ thêm căng thẳng.”

Tôi ở nhà chờ đợi. Trong lúc chờ, Hà Hiểu Đường gọi điện tới.

“Tớ tra thông tin chủ xe của chiếc Lavida màu xám rồi.”

“Của ai vậy?”

“Đứng tên một công ty cho thuê xe ô tô. Nhưng người đại diện pháp luật của công ty đó, là em họ của chồng Từ Mạn Vân.”

“Nên bà ta thực sự đang theo dõi bố tớ.”

“Bốn năm trời. Bố cậu nhẫn nhịn giỏi thật đấy.”

“Ông không phải đang nhẫn nhịn. Ông đang chờ đợi.”

“Chờ cái gì?”

“Chờ một thanh đao.”

Bảy giờ tối, bố tôi và Thẩm Ngật trở về.

Biểu cảm của Thẩm Ngật hoàn toàn khác so với lúc rời đi. Sắc bén, tập trung, lạnh lùng. Giống hệt một thanh đao vừa được rút khỏi vỏ.

“Cả hai người đều đồng ý làm chứng.” Bố tôi nói. “Đã ghi âm lại lời khai rồi. Ký tên điểm chỉ đầy đủ.”

“Bây giờ còn thiếu gì nữa?”

“Thiếu cú sút quyết định.” Thẩm Ngật mở laptop. “Phía chị Phó tổ trưởng Phạm, ngày mai cháu sẽ qua gặp chị ấy. Chị ấy cần xem những tài liệu này để xác thực nguồn tin và tính khả thi. Nếu chị ấy đồng ý, tổ thanh tra có thể trực tiếp lập hồ sơ.”

“Có rủi ro không?”

“Có. Từ Mạn Vân có rất nhiều tai mắt trong hệ thống. Một khi tổ thanh tra khởi động điều tra, bà ta có thể nắm được thông tin trong vòng hai mươi bốn giờ.”

“Rồi sao nữa?”

“Rồi bà ta sẽ làm hai việc. Thứ nhất, tiêu hủy sổ sách tài chính trong tay. Thứ hai, gây áp lực lên nhân chứng.”

“Hai nhân chứng kia…”

“Cháu đã thu xếp ổn thỏa rồi. Tối nay sẽ có người đưa họ đến nơi an toàn.”

“Ai thế?”

“Chiến hữu của cháu. Sau khi xuất ngũ thì làm bảo an. Đáng tin cậy lắm.”

Bố tôi nhìn Thẩm Ngật.

“Cậu đã chuẩn bị việc này bao lâu rồi?”

“Từ ngày bố cháu qua đời.”

“Một năm.”

“Vâng, một năm.”

Bố tôi gật đầu.

“Vậy thì tiến hành đi.”

Sáng hôm sau, Thẩm Ngật ra khỏi nhà. Anh mặc một bộ âu phục chỉnh tề. Trước khi đi, anh nán lại ở cửa một chút.

“Tô Nhan.”

“Sao anh?”

“Đợi chuyện này kết thúc…”

“Anh nói đi.”

“Anh có vài lời muốn nói với em. Về khoảng thời gian ba tháng qua. Không phải chuyện nằm trong kế hoạch. Mà là chuyện của riêng anh.”

Anh không chờ tôi đáp lại, đã xoay lưng bước đi.

Tôi đứng ở cửa nhìn theo bóng lưng anh. Khoảnh khắc ấy tôi chắc chắn một điều.

Bố tôi bảo anh “không đến để báo ân”. Đúng vậy. Nhưng anh cũng không phải chỉ đến đây để báo thù.

Bốn giờ chiều, Thẩm Ngật gọi điện thoại tới.

“Chị Phó tổ trưởng Phạm đã xem tài liệu, chiều nay đã báo cáo lên Ủy ban Kỷ luật tỉnh rồi.”

“Nhanh vậy sao?”

“Chị ấy cũng chờ đợi cơ hội này lâu rồi. Từ Mạn Vân ngang ngược hống hách ở trên sở, đắc tội không chỉ ở tuyến cơ sở đâu.”

“Tiếp theo sẽ thế nào?”

“Tiếp theo không phải chuyện chúng ta có thể kiểm soát được nữa. Ủy ban có nhịp độ làm việc riêng của họ.”

“Còn anh thì sao? Có an toàn không?”

“Tối nay anh không về chỗ trọ nữa. Phải đổi chỗ.”

“Đến nhà em đi.”

Đầu dây bên kia im lặng một lát.

“Em chắc chứ?”

“Bố em đồng ý rồi.”

Quả thật bố tôi đã đồng ý. Ông bảo: “Bảo cậu ta ngủ ở phòng dành cho khách. Những chuyện khác đợi vụ án khép lại rồi tính.”

Thẩm Ngật đến. Mang theo một chiếc vali kéo.

Một chiếc vali rất nhỏ. Bên trong chỉ có hai bộ quần áo để thay, một chiếc laptop, chiếc Nokia đời cũ, và một bức ảnh được gấp lại cẩn thận vuông vức.

Trong ảnh là một người đàn ông trung niên, gầy gò, mặc áo sọc xanh trắng của tù nhân, nhưng đang nở nụ cười.

“Ảnh này chụp sau khi đơn xin giảm án lần cuối cùng của bố anh được thông qua. Khi đó ông tưởng mình cuối cùng cũng có ngày được ra ngoài.”