Trại Nấm Và Hai Dãy Dương

Hắn không bận tâm lắm, chỉ xịt một đợt thuốc sâu.

Nửa tháng sau, những cái lỗ xuất hiện ngày càng nhiều. Lỗ to bằng ngón tay út, mùn cưa từ trong lỗ trào ra, rớt thành một lớp mỏng trên mặt đất.

Lá hương thuẩn bắt đầu ngả vàng, cành lá rũ xuống ủ rũ, có vài cây gãy gập ngay chỗ bị sâu đục.

Chu Đức Thắng hoảng hốt, vội mời cán bộ trạm kiểm lâm xuống xem.

Cán bộ kỹ thuật ngồi xổm dưới gốc cây hương thuẩn, dùng dao rạch một lớp vỏ cây.

Dưới lớp vỏ, phần gỗ đã bị sâu đục thành những đường ngoằn ngoèo, y hệt vết giun bò trên mặt bùn.

Anh ta bẻ một đoạn cành, bên trong phần rỗng có hai con ấu trùng béo múp míp trắng ởn, vẫn đang bò lổm ngổm.

“Bọ xén tóc.” Cán bộ đứng lên, phủi tay. “Loài sâu mọt đục thân cực kỳ nguy hại. Ấu trùng chui vào thân cây, từ trong đục khoét ra ngoài. Đến lúc phát hiện ra thì đã muộn rồi.”

“Mấy con sâu này từ đâu chui ra vậy?” Giọng Chu Đức Thắng đã méo xệch.

Cán bộ kỹ thuật đi men theo mép nhà kính một vòng, đến sát đường ranh giới thì dừng lại. Trước mặt anh ta là cái hố ủ phân của tôi.

“Cái hố ủ phân này xây từ lúc nào?”

“Mùa đông năm ngoái.” Tôi nói.

Cán bộ ngồi xổm xuống, lật một mảng phôi nấm thải vẫn chưa lên men hoàn toàn.

Bên trong mảng phôi đó bò lổm ngổm mấy con ấu trùng bọ xén tóc, y hệt mấy con anh ta vừa bắt được trong thân cây hương thuẩn.

“Mùi và chất nền của phôi nấm thải đang lên men là môi trường lý tưởng để bọ xén tóc đẻ trứng.”

Cán bộ kỹ thuật đứng lên, nhìn Chu Đức Thắng. “Bọ xén tóc trưởng thành sinh sản trong hố ủ phân, sau khi vũ hóa sẽ bay ra ngoài, và điểm đến đầu tiên chính là đám cây cối gần nhất.”

Mặt Chu Đức Thắng trắng bệch ngay lập tức.

“Ý anh là… là do nó…”

“Tôi đang nói về hướng nguồn sâu bệnh.” Cán bộ kỹ thuật ngắt lời ông ta. “Bọ xén tóc là côn trùng trong tự nhiên, bay đi đâu không phải do con người kiểm soát được. Tôi chỉ dựa trên chuyên môn để phán đoán, nguồn sâu bệnh khả năng cao là từ hướng này.”

Cán bộ kỹ thuật rời đi.

Chu Đức Thắng đứng bên bờ hố ủ phân, nhìn trân trân vào tôi. Bàn tay ông ta run rẩy.

“Dương Siêu Đông, mày cố tình.”

“Cháu ủ phân của cháu, có phạm pháp không?”

“Mày cố tình xây hố ủ phân ở đầu gió nhà kính của tao, mày đã tính toán hết rồi!”

“Chú Chu,” Tôi cắm phập cái xẻng xuống đất. “Gió thổi hướng nào là việc của ông trời. Côn trùng bay đi đâu cũng là việc của ông trời. Chú trồng hương thuẩn của chú, cháu ủ phân của cháu, cứ dựa vào bản lĩnh của mình thôi. Cây nhà chú bị sâu bệnh ăn…”

“Mày bớt cãi cùn đi!” Ông ta gầm lên ngắt lời tôi. “Lần trước là phòng sấy, lần này là hố ủ phân. Mày, mẹ kiếp, chính là cố tình!”

“Chú Chu, chú có bằng chứng không?”

9

Ông ta nghẹn họng.

Chu Tiểu Quân từ trong nhà kính lao ra, tay lăm lăm một ống tuýp sắt.

“Mẹ mày…”

“Tiểu Quân!” Chu Đức Thắng tóm chặt lấy tay hắn.

Chu Tiểu Quân vùng vằng hai cái không thoát được, chĩa ống tuýp sắt về phía tôi: “Mày đợi đấy!”

“Được.” Tôi nói. “Tôi đợi.”

Chu Đức Thắng kéo con trai lôi đi. Bước được vài bước, ông ta khựng lại.

“Dương Siêu Đông,” Ông ta không quay đầu lại. “Có phải mày đã biết chuyện gì rồi không?”

Tôi không trả lời.

Ông ta từ từ quay đầu lại, nhìn tôi.

Ánh mắt ấy đã thay đổi, không còn là phẫn nộ nữa, mà là một thứ cảm xúc khác.

“Bố mày kể cho mày nghe rồi?”

“Bố cháu không nói gì cả.” Tôi rút xẻng ra khỏi mặt đất. “Là chú Chu tự nói. Ở trong nhà kính. Nói với Tiểu Quân.”

Sắc mặt ông ta xám ngoét.

“Hăm ba tháng Chạp, một chai thuốc trừ sâu. Cá chết lật bụng trắng cả ao.” Tôi dùng xẻng vỗ chặt từng lớp phôi nấm thải. “Bố cháu ngồi xổm bên bờ ao khóc. Chú đứng trên sườn đồi bên kia nhìn.”

Môi Chu Đức Thắng run lập cập.

“Những lời đó, chú Chu, cháu đều nghe thấy hết.”

Ông ta không nói thêm được chữ nào. Kéo Chu Tiểu Quân rời đi.

Bước chân rất nhanh, gần như là chạy trốn.

Đêm đó, Chu Đức Thắng lại chạy lên ủy ban thôn.

Ông Lưu đến, đi quanh hố ủ phân xem một vòng rồi nói: “Người ta tận dụng phôi nấm thải ủ phân, là nông nghiệp tuần hoàn, hoàn toàn hợp pháp. Ông bảo tôi quản kiểu gì?”

Ông ta lại chạy đến trạm kiểm lâm.

Cán bộ kỹ thuật nói: “Dịch bọ xén tóc thuộc loại thiên tai tự nhiên, nguyên nhân rất phức tạp. Ông bảo là do hố ủ phân của cậu ta dẫn dụ đến, về mặt kỹ thuật không thể chứng minh được mối quan hệ nhân quả trực tiếp.”

Ông ta tìm đến đồn cảnh sát.

Cảnh sát bảo: “Tranh chấp dân sự không thuộc phạm vi giải quyết của cơ quan công an. Đề nghị khởi kiện ra tòa.”

Bên môi trường cũng cử người xuống, lấy mẫu về kiểm tra rồi phán: “Mùi hôi phát sinh từ việc ủ phôi nấm thải không vượt quá tiêu chuẩn cho phép, không bị xử phạt.”

Chu Đức Thắng gõ cửa nơi nào, đều bị từ chối nơi đó.

Tôi bắt gặp ông ta đi từ đồn cảnh sát về ở ngay trước cửa nhà.

Ông ta cúi gầm mặt, lê bước chân chậm chạp, lưng còng xuống, khác hẳn với dáng vẻ nghênh ngang đứng trên ranh giới cười nhạo tôi vài tháng trước.

Thấy tôi, ông ta dừng bước.

Miệng nhấp nháy định nói gì đó, rồi lại ngậm miệng.

Lúc tôi lướt qua, tôi nghe thấy giọng ông ta vang lên từ phía sau: “Dương Siêu Đông, mày ác lắm.”

Tôi không quay đầu lại.

10

Đám nhà kính trồng hương thuẩn của Chu Đức Thắng coi như vứt đi.

Cây non chết quá nửa.

Số còn lại sống dở chết dở, trên thân toàn là lỗ sâu đục, lá xoăn tít như dưa muối.

Ngày nào Chu Tiểu Quân cũng vác bình xịt thuốc, nước thuốc chảy dọc theo thân cây xuống đất, chảy lênh láng khắp nơi.

Vô ích.

Bọ xén tóc đã chui vào trong lõi cây, thuốc xịt không tới, đào cũng không ra.

Người bên quỹ tín dụng tìm đến cửa.

Hai người đàn ông mặc áo sơ mi trắng, đứng trước cửa nhà kính nhìn một lát, lấy điện thoại chụp vài tấm ảnh rồi lắc đầu bỏ đi.

Ngay chiều hôm đó, giấy báo đòi nợ được gửi đến nhà Chu Đức Thắng.

Hôm sau, họ hàng tìm đến tận cửa.

Đầu tiên là bà chị cả gả sang làng bên, gào thét khản cả cổ: “Đức Thắng! Hồi trước cậu hứa hẹn thế nào? Bảo chắc chắn kiếm được tiền! Bây giờ thì sao? Tám vạn tệ của anh rể cậu là tiền dành dụm nửa đời người đấy!”

Rồi đến lượt ông anh họ ở trên thị trấn, lái chiếc xe tải nhỏ cà tàng đến, vừa kéo cửa xe xuống đã chửi xối xả: “Chu Đức Thắng, năm vạn tệ của tao mày mà không trả được thì tao lấy căn nhà của mày. Anh em thì anh em, nợ nần phải tính cho sòng phẳng.”

Em vợ ông ta cũng đến.

Dắt theo vợ và con, ba người đứng giữa sân nhà, bà vợ bế con khóc lóc, ông em vợ thì đạp tung cái xô nhựa: “Mười mấy vạn đấy! Con trai tôi đang chờ tiền mua nhà! Trả tiền cho tôi!”

Trong sân chật cứng người, cãi cọ ầm ĩ.

Chu Đức Thắng ngồi xổm trên bậu cửa, không nói một lời.

Vợ ông ta từ trong nhà lao ra, tóc tai rũ rượi: “Các người ép chết nhà tôi luôn đi! Tiền thì không có, muốn lấy mạng thì lấy!”

“Mạng?” Bà chị cả cười nhạt. “Cái mạng của cô đáng giá bao nhiêu? Trả tiền đây!”

Chu Đức Thắng đứng dậy.

Tất cả mọi người đều im bặt trong chốc lát.

Ông ta không nhìn ai, lách qua đám đông, đi thẳng ra ngoài.

“Ông đi đâu đấy?” Vợ ông ta gào lên phía sau.

Ông ta không quay đầu lại.

Sẩm tối hôm đó, Chu Đức Thắng mò sang nhà tôi.

Tôi đang lật phôi nấm trước cửa nhà lồng thì ngẩng đầu lên nhìn.

Ông ta đứng cách tôi hai mét, ngược sáng nên không nhìn rõ nét mặt.

Nhưng dáng vẻ thì tiều tụy hẳn.

Trước đây Chu Đức Thắng đi lại luôn nghênh ngang, vai mở rộng, lúc nào cũng như sắp đánh nhau với người ta.

Bây giờ thì hai vai rũ xuống, cả người như thấp đi một khúc.

“Siêu Đông.”

Tôi không đáp lời.

“Cháu có thể… dời cái hố ủ phân đi chỗ khác được không?” Giọng ông ta khàn đặc. “Dời xa một chút. Bọ xén tóc sẽ không đến nữa.”

“Chú Chu, bọ xén tóc là chuyện của ông trời. Cháu không quản được.”

Ông ta ngẩng lên nhìn tôi.

“Vậy cháu muốn thế nào?”

“Cháu không muốn thế nào cả.” Tôi nói. “Cháu ủ phân của cháu, chú trồng hương thuẩn của chú. Cứ dựa vào bản lĩnh của mình.”

Ông ta khựng lại.

“Cháu cứ nói thẳng đi, cần bao nhiêu tiền.”

“Gì cơ?”

“Dời hố ủ phân. Cần bao nhiêu tiền.” Ông ta ngước mắt lên nhìn tôi. “Cháu ra giá đi.”

Tôi đặt bịch phôi nấm trên tay xuống, đứng thẳng dậy.

“Chú Chu, không phải chuyện tiền bạc.”

“Thế là chuyện gì?” Giọng ông ta đột nhiên cao vút. “Cháu định ép chết chú đúng không? Cháu cố tình dồn chú vào chỗ chết!”

Tôi không nói gì.